Początki osadnictwa na terenie gminy sięgają czasów wczesnopiastowskich, o czym świadczą zachowane fosy i wały obronne po warownym gródku "Zamczysko". Do najstarszych osad należą Wręczyca, Grodzisko i Szarlejka, o których pierwsze wzmianki występują już w 1383 r. a kolejne pojawiają się w 1414 r. z których dowiadujemy się, że Wręczyca i Truskolasy należały do starostwa krzepickiego.

W 1474 r. znaleziono zapiski o istnieniu kuźnic, potwierdzone następne dokumentami Zygmunta Augusta z 1549 r. o istnieniu kuźnicy Błażeja Łojka we Wręczycy, a z 1566 r. pochodzi przywilej Andrzeja Kawki na wyrób żelaza w Truskolasach. Z wydobyciem rudy związana jest również współczesna historia gminy, szczególnie w latach 1954-1983, kiedy to kopalnie rud żelaza dawały zatrudnienie mieszkańcom i przyczyniły się do jej rozwoju.